Adolygiad 'Atyniad': gwales.com

Teg darogan y bydd ail nofel Fflur Dafydd, sef cyfrol y Fedal Ryddiaith 2006, yn cael ei hadolygu o bob cyfeiriad, gan ddechrau yn y Cyfansoddiadau a chan ymestyn yn lled eang trwy ein cylchgronau a’n cyfnodolion. Bydd cryn drafod ymhlith yr adolygwyr ar ei theilyngdod llenyddol ac ar sylwadau’r tri beirniad, a bydd cylchoedd darllen ar hyd a lled y wlad yn astudio’r nofel ynghyd â gweddill cynnyrch buddugol Prifwyl Abertawe.

Ond beth am ddewis ei darllen nid yn sgil y Fedal Ryddiaith nac ychwaith am ei bod tua chwarter trwch y gyfrol ddaeth i’r brig yng nghystadleuaeth Gwobr Goffa Daniel Owen, ond fel nofel ‘a rydd gryn ddiddanwch’ ac a fydd ‘yn profi’n atyniad i gynulleidfa eang’ – os caf ddyfynnu’r Cyfansoddiadau am eiliad cyn gadael yr Eisteddfod o’m hôl?

Wedi cychwyn ar y nofel a chael blas arni, ro’n i’n mwynhau dychwelyd at Atyniad i barhau â’r darllen, ac am sbel ar ôl ei gorffen fe fues i’n meddwl ei bod yn drueni na fyddai Fflur Dafydd wedi ysgrifennu nofel oedd ddwywaith yr hyd. Roeddwn i eisiau gwybod mwy am yr hyn oedd yn symbylu’r cymeriadau, yn enwedig felly Leri a Sinsir, a Bela ac Anni. Yn yr un modd, roeddwn i eisiau gwybod mwy am hynt Justin wedi iddo adael yr ynys a dychwelyd i’r ddinas fawr. Eisiau hanesion mwy crwn, os mynnwch chi. Ond buan y des i sylweddoli nad yw Enlli yn cynnig y fath foethusrwydd yn ei phrofiadau ac mai dim ond adlewyrchu cyfyngiadau naturiol bywyd ar yr ynys y mae’r prif gymeriad, yr awdures, yn ei chofnod o’i chyfnod yno. Croesi’r Swnt yw tynged mwyafrif y cymeriadau, boed ar adeg gyfleus yn eu hanturiaethau ai peidio, ac ni all hyd yn oed y tywydd gynnig mwy na rhwystr dros dro. Yr un yw’r cyfyngiad ar berthynas yr awdures â Tomos – un o linynnau cryfaf y stori yn fy marn i. Rhaid cofio hefyd, wrth gwrs, nad yw amodau’r gystadleuaeth yn rhoi rhwydd hynt o safbwynt nifer geiriau ychwaith.

Mae arddull farddonol, ddychmygus a chryno Fflur Dafydd wastad wedi apelio ataf ac mae’r cyfuniad o swyn y geiriau a hud Ynys Enlli yn sicr yn gweithio yma. Fe ges i flas ar gyfrol y Fedal Ryddiaith eleni – fel cyfrol Eisteddfodol ac fel nofel yn ei rhinwedd ei hun.

Nia Peris

Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatâd Cyngor Llyfrau Cymru.

 

[http://www.gwales.com/reviews/?isbn=9780862439330&tsid=1]